ԴՈՆ ԱՍԿ²ðÚ²Ü

Աշ˳ñ³հéհռչակ կինոµ»մադñÇã »õ սցենաñÝեñի հեղիÝ³Ï Ùիջազգ³ÛÇÝ մñցանակնեñի բ³½մակի դափնեկÇñ, ծնունդով աñցախցի ¸áն Ասկ³ñյաÝին ճանաչում են Գեñմ³նիայում, ՊոñïուգաÉիայոõմ, Անգլի³Ûում, ՀáÉաÝդիաÛում, ԻտաÉի³Ûում, Öաåոնիայում... Առաջին անգամ Եñև³նում հայեñենով Éáõյս է տեëեÉ նրա §Վտանգ³íáñ լáõյս¦ գ·ÇñùÁ։ Այն åաñáõÝակում Է արդեն նկարահանած §Կոմիտաս¦ »õ §Ավետիք¦ »õ չնկաñահանí³ծ §Նոñ³դուզ¦ ֆÇÉմեñի սց»ն³ñնեñը, հոդվածնեñ, գñախոսությáõննեñ, հատí³ծներ մÇջազգա|ին մամուլում ÉáõÛë տեսած ѳñց³½ñույցնեñից։ Գ»ñմանի³ÛÇ Ֆեդեñ³տիվ Հանրաåեïությ³ն աñï³ùÇÝ գործերի նախ³ñ³ñáõÃÛ³Ý Հ³յաստանում ¶»ñÙ³ÝdzÛÇ դեսå³անáõթյան, Եñեõանի §Մոսկվա¦ կÇնոթատñոնի և §Աñվեստ¦ ³մսագրի խմբագրուÃÛան համատեղ ջանքերáվ կազմակ»ñåվ»É են Դոն ԱսկաñÛանի ÉոõëաÝկաñչական աշ˳ïաÝùÝ»ñÇ ցուցահանդ»սը »õ ֆÇÉմեñի փառատոնը ºրևաÝում, ոñոÝք ¿É նշանավորíáõմ են áñպես Դոն ԱսկաñյանÇ Ñ³Û»ñ»Ý ³é³ջին ·ñùÇ շնáñհանդեսին նվÇñíած հանդիսուÃÛունն»ր։

ՀáõÝիսի 4-18-ը §Մոսկվա¦ կինոóտñոնáõմ կցáւցա¹ñվեն ԴáÝ Ասկ³ñÛ³ÝÇ §Կոմիï³ë¦, §ԱñջÁ¦, §ԱվԷտիք¦ »õ §Լեռն³Ûին Ղաñ³µ³Õ¦ ֆիÉÙ»ñը։

¸ոն   ԱՍԿԱՐՅԱՆԸ  §Կանչին¦ տñամադñեց լáõսաÝկաñÝ»ñ »õ իր §ԿոÙÇտ³ս¦ ու §ԱվեïÇք¦ ֆիÉÙ³·ñ»ñÁ:

üÆÈز¶Æð

Կոմիïասի ճակաաագի±րÁ։ Դա հայ մßակույթի մոգական գեղեóÏությունն է և Հայոց åատմության զազրելի ¹աÅանությáւնÁ։ ՄßաÏույթի և արվեստի աßËարÑ, որ մորթեցին Ûաթաղանով։ ՄարդկությունÁ, ոñը անխուսափեÉի սÉանáõմ է դեպի Համակոñծան աղեïÁ »õ ãÇ Ñասկանում Çր նախݳϳÝÝå³ï³ÏÁ, ³ñÙ³ï³ËÇÉ ¿ ³ÝáõÙ Çñ ÇëÏ հիßողությունÁ:

Ցավով աé³աçնոր¹վածª »ս երկարում եմ ձեռքս և Ñåվում նրանց. երկու միլիոն նաÑաïակված հոգի åïïվոõմ »Ý քո և ÇÙ ·É˳íերևում, Արարատի վրա:

ÂáõÃáõÝÁ, áñÇó ÷³Ã³Ãí³Í ¿ Camel ծխախոտÁ, որ Ñենó նáր վառեցի,մտորելով ·րաÍ նախա¹ասության մասին, աճում Է ճեզքված գանգից իմ պ³åի, որ մնաց Ի½միրում:

Ä³Ù³Ý³Ï ³é Å³Ù³Ý³Ï սպանíածնեñÁ ßáõéáõÙáõé են ·³լիս իրենց աներևույթ հանգսïատեղ»րոõÙ, áõ Ñ»ïá ÂáõñùdzÛáõÙ åաïահում են երկñ³ß³ñÅ»ñ, որոնց մասին մասնագեïներÁ  åն¹áõÙ են, թե ¹ñ³Ýù փո÷áËáõÃÛáõÝÝեր են »ñÏñ³Ï»Õ»íáõÙ

²Ù»Ý³³ñï³éáÍ, ѳմաñÛա սÛուրéեալիսïական ÑáõÙáñÁ ÙÇ Ù³ñ¹áõ, áñÁ ճոճվոõմ ¿ ѳմաßխարհային åաïմáõÃÛ³Ý կախաղանին, կախվածի հան¹ուգն »õ ծուռ ÅåÇïÁ: Անհավատալի այս հուչր, ճ³խրոÕ հոգիների այս հո·ևոր եռան¹Á ամեն վայրկյան գալիս հասնում ¿ ինձ: ԵÃե §Îռմիï³ëը¦ նկարահանած ãÉինեÇ, վաղուց մեռած կլին»ի: ºս չեմ հÕաց»լ ֆիլմը, ոչ ¿լ կառուցել եմ այն։ Ես աïáõմ եմ խորհñ¹աåաշïությունը։

Դ.Ա.

ՖԻԼՄԱԳԻՐ

àրքան դÛուրին է åատմվում այս կամ այն ֆիլմի բովան¹ակáõթյունÁ, այնքան ոչ կինեմաïոգրաֆիկ է տվյալ ֆիլմը։ Բովանդակությունն ամփոփíած է Ó»õի մեç, ինչå»ս և Ñակառակը։ Արվեստաբանները դատապարտված են Ñավերժ թափառելու խավսէրումª ռացիոնալիզմի կախաñ¹ական ßñç³նում, »ւ իրենց նպատակինª Ñասկանալ և բացատրել արվեստը, նրանք, ինչåես Բրեյգ»լի կույրերը երµեù չեն հասնի։ Աբվեսïը մեïաֆորիկ Է։ Մետաֆորը կարեվի Է ³ñïաÑայïել միայն Ùեկ այլ մետաֆորով։ Աñվեստի ստեղծագործությունը կարելի Է արտաÑայաել միայն մեկ այլ աñվեëïÇ սïեÕծագործությամբ, որը, ինչåևս »õ նախոñ¹ը, å³հանçում Է ևս մեÏÁ, եթե մենք óանկանում ենք արտաÑաÛտել մեր վերաµ»ñÙáõÝùÁ նաև վ»րçինիս նկատմամբ... Եվ այսպեսª անվերç։ ԳեÕ³րվ»ստական փáխ³µ»րոõթյոõնը ÙÇուկայիÝ ֆիզիկայիóյ å³Ï³ë ¹ÇåáõÏ ã¿: øնն³դաïáõÃյունն ³րդյո±ք նույնքան ճշգրիï ³րíեսï Է, որք³ն միçոõկային ֆի½իկան: Ն³µáկովի §ՇնոñÑÁ¦ կ³րևոր Է Ավեïիքի Համար: §Ուստի նա գիï»ñ, որ ïվյ³³³É ղեåքáõմ »õս Սթիվենսáնի ընթերցումը »ñբեք չի ընդѳïíÇ ¹անթե³կան դադարով (...) »õ որ Ñայóքի µթությանը, ինչը ներíում ¿ սքանչեÉի, ïամուկ ³չքերին, անËուս³փեÉիորեն Ñամաåաïասխանում ¿ մինչ ³յ¹ թաքնված թերոõթյ³նրª կրÍքÇ µութ ³րï³Ñայïությ³նը, ինչÝ անհնար ¿ ներել¦:

Մխալ կլինեñ, եթե ասեի միայն, որ ֆիլմը Ñայ գաղթականի å³ïմոõթյունն Է (²վեïիքը ´եռլինում)  ողբերգական իրադարձությոõնները ѳյ³սï³նոõմ (§Երկրաշարժ¦ ·ÉոõËը), Ավ»ïիքի մïáրումները å³ïմությաÝ մ³սին (Ñան¹իåում թսւգ³íáñÇ Ñեï), ѳյոó եղեռնն ու նր³ Ñեï»õանքները այսօրí³ սփյուռքի Համար (գուշակոõÑու ½րáõÛóÁ եղµոր Ñեï), ²վեïիքի Հիßողությունները մանկության մասին, նր³ վերաբերմունքը գերմանական óեղաåաßïությանն ու կինոարíեսïին (լրա·ñáղը Աíեïիùի մոï), մաÑվ³նն ու սÇրոõյն (§ՆաÑաåեï øáõã³Ï¦)... ´áվան¹ակության վերաåաïÙáõÙÁ, Çնչåես եõ սցեն³ñն ինքը, ÊÕ×áõÏ, µառային սïվերն Է  այն ամենի, իÝãÁ կարող է ստ»ղծել միայն կինոËցիկÁ:

γÝã 22.05.96