ΞΗέαεα»ΩΗ Ρ³Ϋ³½·Η ν³ρε»ο Ο³Ωͺ »ρ΅ Ε³Ω³έ³ΟΑ Ρα·έ³Ν Ώ, ΅³Ϋσ ³ιαυΫ·

Ի սկզ΅անե  սե՞րն էρ... Թե՞ կաρոտέ էր ի սկզբանե, ու ծնվեց սերը։ Իսկ գուցե այդ ամենը ֆի՞լմ էր իրականում։ Մեծ սիոυն մի ֆիլմͺ ֆΗլմի սկ½΅Ηց մինչեւ վերջ մարդը փնտրում է ինչ-որ բան ու ֆիլմում անպայման գեղեցիկ երաժշտություն է, լույսերով ամբողջացած ֆոն. բաց ու ընդգրկելի գույներ...

Ու եթե ֆիլմ է եղել այն ամենը, ապա ո±վ է հանդիսատեսը, երբ բոլոρλ ֆիլմում »նք, իր³ρ կողքի ու անվերջ սիρում ու կարոտում ենք իրար...

ΰτρեմն, ֆիլմն իրականություն է, եթե ոչ Դոն Ասկարյանը §ստեղծում է նαρ իրականություն¦ (բնորոշումն իρ»նն  է)... Նա գիտի հանդիսատեսին իρ տեղում εահելու ձեւը, միաժամանակ իρ տեղում է մնում դերասանը, ով, մինչեւ վերջին բջջահատիկը իրականությամբ թաթախված, ֆիլմ է մտել ու պտտվում է ժապավենը, եւ ժապավենին աρդեն սպիտակ Ωի փետոυρ էͺ ջρի փաχուկ մակեρեսին օραρվում է եρաժշտαυթյան տակ, երաժշտությունը Բախ է, Դոնիցետտի եւ Դ³նΉρիե, աշխարհահռչակ դեքասաննեρ Հանս ՄաΉին, Ύլիզաբեթ Ռատն ու Հանս-Ռետետ-Հալվաքսը չեն խաղում սերը, նրանց ձայներն ու շարժումներΑ, արցունք-ժպիտները պատմում են λΗρα մասին... Իսկ եթե աιանց ենթատեքստի §²ρηΑ¦ ύΗΙΩΑ λΗρα Ω³λΗέ γΏ: β»ΛανΗ Ρ³Ω³έαυέ εΗ»λΗ ΩαοΗνέ»ραν έΟ³ρ³Ρ³έν³Ν այս ֆիլմը մի մեռնող ապարանքի ճակատագիրն Է պատմում, αρի անցյ³Ι դարձած գեղեցկությαυέΑ կաραΥ Է ընդամենը ցավով ճչալ Ηρ ջέηναΥ ³½έν³Ο³έαυΓΫ³έ մ³սին... Ռեժիλαρը սակայն, կ³րողաասմ Է գտնել ցանկացած  ΅έաջնջման  դեմ կանգնելու ձեւը, եւ Դոն ²սկ³րյանի առաջին  ֆիյմը §Արջը¦, նրան շιայլորեն նվիոււմ Է հանր³Ριչ³կ ճանաչում...

Գ»րմաέΗ³Ϋի հեռուստատեսությամբ. μեέ»οΗΟΗ, ՏոկիոյΗ, Սան Պ³ուլαյի, Ֆիգαυρե³ դա Ֆαցի. ֆի|մաշխաρհի այլ կենտրոնների միջազգային χառատոնեραυմ ցուցաΉρվαղ ֆիլմի մասին աշխարհի կինոգետները ·ρումեն.

Π²άκ-ΪΰπΆ θΰξΊπ-§Չեխովի պիեսի Էկրան³վոρումΑ ռեժΗλαւրայի հρ³շք է։ Նαρ ΡաջαΥություέն»ρέ այժΩքեական են դարձնում Ήρν³ο³έωέ»ραν Ρ»Υ»Υվեգ Ή»ι պրեմիեρայի ժամանակ 1984-Ηέ, αւշա·ρավ է ոչ այնքան չեխανյ³ն պիեսի, αρω³έ ռեժիսαρական ³նկրկնեΙΗ ոճի շնոρհիվ...

...Կինոնկարի հմայքը քնարական շեղումների ել աբսուրդի պատկերման մեջ է մաρնավորված հայ ռեժիսαρի գեղագիտական բացառիկ գգացումով...¦։

Ύ΄²πΠ²Έ όΰά ΎΘπξΊπΘΪ²ά.-§Կամերային կատակերգությունից հայ ռեժիսորն արել Է իր գեղագիտությամբ հիանալի ֆիլմ...

Դոն  Ասկարյանի անդրանիկ  ֆիլմն անկրկնելի Է ոչ միայն նրա վարպետության եւ ապշեցուցիչ ինքնավստահության շնαրհիվ։ Ֆիլմի նկարահանումներից հետո բեռլինյան հին վիլլան քանդվ»ց-վեρացաν: Դոն ³սկարյանը ոչ միայն նեρթափանցել Է չեխովյան ոգու խորքերը եւ վերակենդանացրել այն, այլեւ, թվում Է, նրա գեղարվեստական բնա½դը կանΛազգացել Է հինավուրց շինության ապագ³ կαρծանումΑ...¦:

...Իսկ Դոն Ասկարյանը շարունակում Էր έαρ իրականության իք միստիկ արարումը։ ՀաջαρΉ §Կոմիտաս¦ ֆիլմը Վենետիկի միջազգային կինոփառատոնում շաΡαւմ Է հինգ մեդալ միաժամանակ մ³սնակցելով աշխարհի ավելի քան 50 միջազգային փառատոների: 88-ին ֆիլմը Άերմանիայαւմ ստանում Է Wertvoll (առաջնaկարգ) ոρ³կավαρում. հաջαρդ տաρΗն, նորից Գերմանիայում ստանում Է §Միջազգային ֆիլմերի ժյուրիի մրցանակ¦ տիտղոսը, Ռիգայում միջազգային կինոփաուստոնի մրցանակΑ, մամուլում գրում են. §Դա կինαպոեմ Է։ Կարելի Է նաեւ ավելացնել՝ նոր խոսք կինոարվեստում, յոυρϋρինակ վերաիմաստավαρումն այն ամենի, ինչ ձեռք Էր բերվել Բ»րգմանի, Տարկαվսկու, Անտոնիոնիի կαΥմից։ Ամբողջ աշխարհում հանդիսատեսներին այնքան »ն  կերակրել, այսպես կոչված, §առեւտրական¦ կինոյով, որ բαΙαρέ սկսեցիέ աստիճանաբար մոռ³նալͺ կինոն բարձρ արվեստ է, գեղանկարչությունից, երաժշտությունից, պոեզիայից ոչ ցածր։ Արվեստ, որ Դոն Ասկարյանի կարծիքով, դեռեւս չի էլ սկսել զարգան³լ իրապես¦։

Έΰά ²κΞ²πΪ²ά.-§Կոմիտասի ճակատագի՞րը։ Դա հայ մշակույթի մոգական գեղեցկությունն է եւ հայոց պատմության զազրելի դաժանությունը։ Մշակույթի եւ աρν»ստի աշխարհ, որ մորթեցին յաթաղանով։ Մարդկությունը, որն անխուսափելի սլանում է դեεի համակαρծան աղետ եւ չի հասկանում իρ նախնական նպատակը, արմատախիլ է անում Ηρ իսկ հիշողությαυնը։

Ցավով առաջնորդված ես երկարում եմ ձեռքս եւ հεվում έρ³նց. երկու միլիոն նահատակված հոգի εտտվում են քո եւ իմ գլխավերեւում, Արարատի վրա...

Δամանակ առ ժամանակ սεանվածները շուռումուռ են գալիս իրենց աներեυαւյթ հանգստատեղերում, ու հետո Թուրքիայում պատ³Ραυ են երկր³շարժեր, որոնց մասին մ³սնագետները պնդում են, թե դրանք χαփոխությαυններ են երկρ³կեղեւում։

Ամենաարտառոց,  համարյա սյուրռեալΗստական հումորը մի մարդու, որը ճոճվում է համաշխարհային  պատմության կախաղանին, կախվածի  հանդուգն եւ ծαւռ ժպիտը։ Անհավատալի այս հուշը, ճախραΥ հոգիների այս հոգեυαր եռանդը ամեն վայրկյան գաΙΗս-հասնում են ինձ։ Եթե §Կոմիտասը¦ նկարահանած չլինեի, վա½αυց մեռած կլինեի։ Ես չեմ հղացել ֆիլմը, ոչ էլ կառուցել եմ այն։ Ես ատում եմ խαρհρդաεաίտությունΑ¦:

΄ΰΈΰ ήΪ²άόΊΘΈΊπ.-§Այս  ֆիլմը որոշեց այն գαΥ³րվեստական չաχանիշը, որով գն³հատվում էին փ³ιատոնի մյուս ֆիլմերը, որոնք εետք է համեմատվեին §Կոմիտաս¦ ֆիլմի հետ»։

ԳԱՐԻ  Հ²πξΨ²ά.-§ϊվ ցանկանում է ½գալ ֆիլմը, նա εետք է մոռանա այն ամենը, ինչ մինչ այդ տեսել է առեւտρական կինոյում։ Նրան  λεասում է մաքուր կինեմատոգրաֆը, իսկ դա դիտողից պահանջում է αրոշակի ջանքեρ¦։

ՎՈԼՖ ΈΰՆՆԵՐ.-§όիլմը Կαմիտասի ոչ թե գիտաεատմական, այլ. թ»ρեւս, նեρΑմ΅ιέαղական  կեέλ³·ραυΓΫ³έ ε³οΩαυΓΫαυέέ Ώ, նρ³ ներքին տաρագραυթյան, նρ³ αΥբեր·³կան հիշողությունների պատմությունը։

Եղեռնի դրվագներն ասես խոցում են այս Λαρհրդավαρ ֆիլմը։ Նկաρ³հ³նող խցիկն ընկղմվում է բնաεատկերների, εատերի, քարերի, ջրի մեη խέամքαվ կառուցված կոմεα½իցΗ³նեρ Ω»η։

Տանջալի երկարաձիգ պլաններ, քայքայման եւ հեզության գաղտնիք, հանդիսավոր անդորր ու ΩեΙամաղձαυթյուն. սրանց վրա Է հենվում ֆիլմը։ Քրիստոնեական ε³տկերագրության, հայկական դից³΅անության եւ Կոմիտասի կենսագրությունից փաստերը Դոն Ասկարյանը միահյոυλել Է խոցαΥ ու ½ուսε կերպարներում։

Այս ֆիյմը ոչ միայն  ոΥբ Է հայ ½αΡ»ρΗ հ³մար, այն նաեւ Հայաստանի  գեղեցկության, նρա սαναραυΓΫαυέέ»ρΗ գոνքն Է։

²ΫΉαυΡ³έΉ»ρΣ, ·ΙΛ³ναρΑ ύΗΙΩαυΩ λωα շ»շտέ է. սε³έν³ծ Εαղոνρդի, λպ³έված Ωί³ΟαυΫΓΗ »υ Ρ³մրաσած եր·³Ρ³έ ΟαΩΗο³λΗ հաΩար ΡնչαΥ սգո շեշտΑ¦։

ԼԱՌՒՐԱ ՄΪΰՒΘΘԵՐ.-§Լավագույն ֆիլմ Է. բարձրարվեստ կինո, որը հեռու Է դραշմատիպերից ու ավանΉαυΓΫαυέέ»ρΗσ¦։

ԴΰՆ  ԱκԿԱՐΪԱՆ.-§Ֆիլմը հնարավոր չէ հասկանալ, այն εետք է վերապրել։ Իսկ այս ֆիլմի հեղինակը ես չեմ։ Ֆիլմի հեղինակներն են երկու միլիոն սպանված հայերը¦:

§Կոմիտասը¦ նկարահանվել է հայերենով, սակայն բոլոր փառատոներին այն մասնակցում է իբրեւ ֆիլմ ներկայացված Արեւմտյան Բ»ռլինից, որտեղ 1979-իέ, Մոսկվայում αυλանելուց հետո, ճակատագրի բերումով բնակվում է 1949-ին Ստեփանակերտում ծնված Դոն Ասկարյան հայը։ Արեւմտյան Բեռլինում նա հիմնαυմ է սեփական կինոընկերություն, եւ 1992-ին έկարահանվ³ծ §ԱվետΗք¦ ֆիլմը կինոաշխաρΡΑ ցնցում Է արդեն ծանոթ այն ուժով, ինչ նախորդները։ Նույն տաρին Դոն Ասկարյանի այս ֆիլմը շահում Է Ψանհայմի միջազգային կինոփառատոնի հատուկ մրցանակը, հաջորդ տարին Հուբերտ Բալս ֆոնդի մրցանակը, նորից բարձրարժեք որ³կավαρում ստանում  կինոտեսաբանների  կողմից, նույն 1993 թ-ին լավագույն ռեժիսուրայի համար շահում Է Ֆիգուրեա դա Ֆոցի (Պորտուգալիա) միջազգային կինαχառատոնի գլխավոր մրցանակը  մի շաρք կΗնոքննադատների կողմից համարվեΙով 1993-ի լավագույն ֆիլմը։

Իսկ ո±վ Է Ավետիքը, եւ ի՞նչ Է խոսում ֆիլմը.

ԴΰՆ  ԱՄԿԱՐ²ά.-§Սխալ կլիներ, եթե ասեի միայն, αρ ֆիլմը հայ գաղթականի պատմությունն Է (Ավետիքը Բեռլինում), αΥբերգական իրադարձությունները Հայաստանում (§Երկրաշ³րժ¦ գլուխը), Ավետիքի մտորումները պատմության մասին (հանդիպում թագավորի հետ), հայոց եղեռն ու նրա հետեւանքները այսօրվա սփյուռքի համար (գոυշակուհαւ զραυյցը եղբαρ հետ), Ավետիքի հիշողությունները մանկության մասին, նքա վերաբերմունքը գերմանական ցեղապաշտությանն ու կինոաρվեստին (լրագրողը Ավետիքի մոտ), մահվանն ու սիραւյն (§Նահ³εետ Քուչակ¦ գլուխը)։

Բովանդակության վերապատմումը, ինչպես եւ սցենարն ինքը, խղճուկ բառային ստվերն է այն ամենի, ինչը կաρոΥ է ստեղծել միայն կինոխցիկը¦։

ՄԻՔԱՅԵԼ  ՔΪΰԹՑ (ՄաέΡայմի միջազգային կինոփառատոնի տնօրեն).-§Ավետիքը¦ հազվագյուտ գեղեցիկ կինոպատկերների ֆիլմ է. լΗ խորհրդավոր իմաստով, ֆիլմ, αρը ճշմարտություն Է փնտրում¦։

ԼԻՆԴ² ԲԼԵՔԵԲԻ (Ֆիլադելֆիայի միջազգային կինոփառատոնի տնօրեն).-§Ավետիքը¦ ցնցում Է իր յուրաքանչյուր պլանով։ Ֆիլմն իρ անմոռանալի կինոկերպարներով. Ηρ հանΉուգն մարտահրավերով եւ իր մետաֆորիկ կառուցվածքով նման չէ ժամանակակից կինոյի αեւէ մեկ այլ ֆիլմի։ Հետխորհրդ³յին կինոն ստխղված է կողմնոραշվել ղեεի այս ֆիլմը¦։

ζՈՎԱՆԻ ՖԱՑԻΰ (The Jaoan times) օրաթեρթ).-§Բյունյուել, Դալի, Դեρեέ, Տաρկովսկի, Բρեքիչ, Ջաρման... ավելացρեք այստեղ հայ ռեժիսαρ Դոն Ասկաρյանի անունը, նρա  վեρջին աշխատանքը §ԱվետΗքը¦ կոυρացնող, հΗεնոսացնαΥ մի ֆիլմ է¦։

ՖՐԱՆԿ ՆՈԱԿ (§Tagesspigel¦ օρաթ»ρΓ).-§Ասկ³ρյանը հանεատρաստից ստեղծագոρծելու վաρεետ Է, Ηέչը, αρպես այΉεΗսին, ֆիլմում չի ½գացվում։ ΦίΩ³ροαυΓΫαυέΑ, αραν մի պլանում սկսում Է աέձρ»υն ու ավաρտναυΩ, այն ½գացαղαυթյունն Է առաηացնαւմ, αρ Ասկ³ρյանին ենթաρկվամ Է ոչ միայն կինոխցիկը, այլ բնությαυնն իέքέ Էլ¦։

ՍԹԻՎԵՆ ՌԻ.-§Դոն Ասկ³ρյանΑ հայ փայլուն կինոռեժիսոր Է։ Նա ΟΗնոյαυմ անհաνատալΗαρեն կայացած ձայն Է¦։

ԲΰԴΰ  ՇΪՈՆՖԵԼԴԵՐ.-§Իρ³կանության եւ եρեւակայության համաձուլվածքը ֆիլմին հաղαρΉում են ինչ-αρ սյոαρռեալություն։ Դոն Ասկաρյաέի ոճը կաρեΙΗ Է բնαραշել αρε»λ §Ωոգական Ηρապաշտություն¦։ Ֆիլմի պոետիկան Ηρ մեջ կραւմ Է Հայաստանի αΥբեρգակ³ն պատմության հետքեρ։ Դա ֆΗΙմը Ήաρձέում Է շատ ավելի քաղաքական, քան քաղաքական տρիլΙեρέ»ρΑ¦։

ΈΨΖξπΖ ΎΪδΖΈΊκ (Մαնρ»³ΙΗ §Նαρ կինո¦ Ωիջա½գաΫΗέ կիχ³ι³տαնի տնօρ»έ).-§²ν»οΗω¦ ֆիΙΩΑ պետք Է ΑέΟ³Ι»Ι³ρΟρ³ΫΗέ տաք եρ³նգնեραվ  կաρմΗρով, բոսոραվ եւ օխρ³յով, ինչպես տեλαΥ³կան  պոեմ, ինչպես անΛոս եρգ,αρΑ պատմում Է նախ³ճշմաρտություննեρΗ մասին, αραέω անցնում են ժամանակի, միջով, αρεեλ½ի վեρ³ծվեն անմահαυթյան։ Այս ֆիլմն իսկապես ապշեցնում Է Ηρ գեΥեցկությամբ։ Ասկաρյանը մի ռեժիսαρ Է, ոρը ստեղծում Է խոρ³պես զգայուն եυ անմոռանաΙΗ   կինոկեρε³ρնեρ¦։

...Այսօρ Դոն Ասկաρյանը Հայաստանում Է... Շքեղ բեմեρն ու շքեղ աշխարհները սΗρով են ընդունել նρան, ու նա այսօρ Հայաստան Է եկել սիραվ եւ կաρոտով։ Նա այստեղ Է բեρել Ηρ ֆիլմեρը, եւ §Սոսկվա¦ կինոթատանոυմ ցուցադρվելու են դρանքͺ Կոմիտաս, Ավետիք, Ψեսρոպ Մաշտոց, Հρսնտ Մաթեυαսյան, Հեρման Հեսսե, Բուέին, Թαυմանյան, Չեխով, Բակունց... Հ³մաίխաρհային աρվեստը, իբρեւ եρբեք կանգ չառέαΥ ժամանակ, տρ³χուΩ Է նρ³ ֆիլմեոււմ, ու ժապավենը նαρΗσ պտտվում Է...

Երեւանում ես փնտραυΩ եմ Դոն Ասկարյանին։ Ու, անշուշտ, գտնում եմ։ Մեր զրույցն այնքան Էլ երկար չէ։ Այդ ընթացքում ես հասցնում եմ ուզածի չափ հպարտանալ...

Դոն Ասկարյան կինոռեժիսորը Երեւան է բերել նաեւ իր լուսանկարները §Կոմիտաս¦ եւ §Ավետիք¦ ֆիլմերից... Դասական ֆαտոարվեստի հիմքից ծնված սեւ-սպիտակ եւ գαυնավαρ Ιոυλանկաρները շարունակում են այն, ինչ չΟ³ ֆիլմերում։ ՄΗաժամանակ եւ ֆիլմերը, եւ Ιոλ³նկարները,  նույն բանն են ուզում պատΩեΙ։

-Ցուցահանդեսի բացման նպատակը Հայաստանում։

-Լուսանկարները ցույց տալ։

-Ի±նչ եք αυ½ում ասել։

-Լուսանկարներն իրենք կասեն։

-Ֆիլմերը չբավականացρΗ±έ ասեΙու այն, ինչ ցանկանում եք, թե± կար նաեւ լուսաέկ³րնեρΗ անհրաժեշտությունը։

-Լուսանկարչությունը կինոյից շատ տարբերվող արվեստ է, ես համարյա կես մΩΗիոնդրվագ եմ նկարել կինոյի հ³մ³ρ: Այստեղ ընΉ³մենը 30 լուսանկար է, կան ել դրվագներ ֆիլմերից, եւ զուտ լուսանկարային դրվագներ ֆիլմերին վերաբերող, երբ հատուկ ընտրվել են կադրը, ֆոնը, լույսը, դեկորացիան...

-Այս ցուցադրող լուսանկարները չ»±έ կρկέում ֆիլմերը...

-Ամենեւին։ Նաեւ  տարբերությունն այն է այս  լուսանկարների եւ ֆիլմերի միջեւ, որ սրանք ³րդենիսկ լուսւսնկարն»ρ են։ Կինոն ίատ ուժեղ ժամանակի հետ է աշխատում։

-Հայաստանում  ֆոտո³րվեստը զ³րգացա՞ծ է։

-Դժվար է ասել։ 18 տարի է այստեղ չեմ եղել։ Այստեղ եղած ժամանակ, ինչքան հիշում եմ, հետաքրքիր Ιոυλանկարներ կային ³մսագρեρում եւ թեρΓեραυմ։ §Գաραυնը¦, օρինակ, ΡետաքρքΗρ լուսանկաքչական բաժին ուներ։

-Ինչεե՞ս կընկալվի այս բացառիկ ցուցահանդեսը:

-ԸնկալαΥնեρΗց εետք է հարցնել։

-Հայկական կինոն ուժե±ղ է։

-Պիտի որ ուժեղանա։ Հայկական կինոն ռչ միայն ազգային մշակույթ է, այլեւ զենք Ώ քաραզչաΟ³ն ΩΗηασ է, έ³»υ տնտեսություն է; փαΥ, ոρ կաρեΙի է ν³λο³Ο»Ι։ ΰτ½αυΩ ³Ω αρ այստեղ նαρ կիέոաρվ»ստΑ, ազգային կինոաρվեստը զաρգաέա, ուժեղանա, ծաղկի։

-ΰ±ρέ է պատճառը, որ զարգացած չէ, ուժեղսւցած չէ, ծ³Υկ³ծ չէ...

-Հիմա այΉ ΅նա·ավաιαυΩ մի տեսակ չեզոք վիճակ է. չե՞ք զգում։ Կինոյի հին աշխատողները երեւի դժν³րաέαւմ եέ այս նαρ համակարգում աշխատել։ Նաեւ տնտեսական իρավիճակέ է խանգարում, չնայած ես ավեΙΗ աղքատ  երկրներ գիտեմ, αρέք այս աιումով շատ  աշխատանք  են կատարում։ ԱյΉ երկրնեραυΩ, ուղղակի, կինոն գտնվում է իշխանության անմիջական  ուշադրության կենտրոնում, ուրիշ ոչինչ։

Իմ կարծիքով, դժվարությունները ցանկությունից են գաΙΗս։ Պետք է ցանկանալ ֆիլմ նկարել եւ նկարեΙ միաժամանակ գիտակցեΙով, Γե ինչ մեծ Ήեր է կատարում եΟΗέαέ: ²Ω»ρΗΟ³σΗέ»ρέ, ϋρΗέ³Ο,Ω»ω»έ³ ν³Χ³ι»Ιαυσ այΉք³ն չեέ հաρλտանαυմ, ինչքան ֆΗΙլմերից։

-ԱրΉ»έ վ»ρքադաρձե±լ եք Հայաստաέ:

-Այո։ Տուն եմ առել Այգեձαραυմ, ³ίΛ³οαυΩ եմ։ Երեք ֆիլմ եմ նկարելու, որոնք Ρ³Ϋկական  մոտիվներով են, եւ εետք Է ապրել ու աշխատել այստեղ...

-Ձեր միջոցներո±վ եք έկար»լու։

-Ψինչեւ հիմա իմ ֆիլմերը նկարել եմ իմ միջոցներով։ Եւ եթե ֆինանս³կ³ն առումով գործընկերներ Էլ եղեյ են, եղել են եվրոպացին»ρΑ, ճապոնացիները, ամերիկացիները, շվեյցարացիները։ Մինչեւ հիմա չի հաջαΥվեΙ Ρ³մագαρծակցել հայկական  կազմակերպությունների հետ։

-Այս անգամ նույնպե՞ս։

-Այս անգամ Էլ կարծես նույնպես, չնայած ես ինքս գիտեմ նրանց վիճակը։ Առաջարկներ չեն Էլ եղել...

...Դոն Ասկարյանի  երեք ֆիլմերը նորից մեր մասին  են, հավերժ շսւրժմ³ն մեջ մարդու մեր տեսակի հավերժ շարժումը §Լեռնային Ղար³΅աղ¦, §Նոր³դուզ¦, §Հռոմեական ճանապարհին¦...

Մի³ժամանակ գիրք Էլույս տեսելͺ Դոն Ասկարյան  §Վտանգավոր լույս¦ (վտանգւսվαր լույսը լույս Է տեսել, լավ չէ,-կատակում Է մաեստրոն)։

§Արվեստ¦ ամսագրի ցուցասրահում այսօր Դոն Ասկարյանի լուսանկաρներն են ցուցադրվում, որ կարողանում են որսալ մեղմ-ճչ³ն ժամանակըͺ տարածության անսահմանությունից ոգեυαրված, այդ ժամանակը հանել է կոշիկները եւ կիսաχ³կ աչքերով ու ինքնամαιաց վազում է Ρεարտ ու հեւալովͺ խելացնαր իր վ³զΏΗ ճանապարհին յոυρաքանչյուրիս ժլատորեն նվΗρելով մեկ պ³հ-հավերժությոυն... Դոն Ասկարյանի  արվեստը այդ ε³հ-հավերժության իրական դեմքն է, αρ, իբրեւ հայելի, ժամանակի կիսափ³կ ³չքեρΗ դեմնͺ է ահա վազքից քրտնած, վազքի հաճույքից նվաղած քո պատկերը, ընկեր...

ԱՆՈՒՇ ԹՐՎԱՆՑ